İngilizce kursu araştırırken herkesin karşısına çıkan o kodlar — A1, A2, B1, B2, C1, C2 — Avrupa Konseyi'nin geliştirdiği Ortak Dil Referans Çerçevesi'ne (CEFR) ait. Bu çerçevenin amacı basit: "iyi İngilizce biliyorum" gibi kişiden kişiye değişen bir ifade yerine, herkesin aynı şeyi anladığı ortak bir ölçek kurmak. Bir işveren ya da bir okul "B2 bekliyoruz" dediğinde, adayın neyi yapabildiğini tam olarak biliyor.
Altı basamak, tek bir mantık
CEFR seviyeleri dil bilginizin ne kadar "dolu" olduğunu değil, dille ne yapabildiğinizi tanımlar. Bu yüzden her seviye "yapabilir" cümleleriyle anlatılır.
A1 – Başlangıç. Kendinizi tanıtır, nereli olduğunuzu söyler, çok yavaş ve net konuşan biriyle temel düzeyde anlaşırsınız. Kalıp ifadelerle ilerlersiniz.
A2 – Temel. Alışveriş, yol tarifi, basit iş yazışması gibi rutin durumları yürütürsünüz. Kendi geçmişinizi ve çevrenizi basit cümlelerle anlatabilirsiniz.
B1 – Orta. Bir eşik burası. Tanıdık konularda kendi başınıza konuşabilir, seyahat sırasında çıkan çoğu durumu çözebilir, deneyimlerinizi ve planlarınızı anlatabilirsiniz. Akıcı değilsinizdir ama anlaşılırsınız.
B2 – Orta üstü. Kendi alanınızdaki teknik metinleri sözlüğe sarılmadan okur, ana dili İngilizce olan biriyle iki tarafı da zorlamadan konuşursunuz. Bir toplantıda görüş bildirip savunabilirsiniz. Yurt dışında mesleki eğitim alanların çoğu için asıl hedef bu seviyedir.
C1 – İleri. Uzun ve karmaşık metinleri anlar, kelime ararken duraksamadan konuşur, dili akademik ve profesyonel ortamlarda esnek biçimde kullanırsınız. Sunum yapmak, müzakere yürütmek bu seviyede rahatlar.
C2 – Ustalık. Duyduğunuz ve okuduğunuz hemen her şeyi zorlanmadan anlarsınız. İnce anlam farklarını ayırt eder, kendinizi çok akıcı ve tam olarak ifade edersiniz.
Kendinizi neden yanlış konumlandırıyorsunuz?
İnsanların büyük çoğunluğu seviyesini olduğundan yüksek ya da düşük tahmin ediyor. İki sebebi var. Birincisi, okuma becerisi genelde konuşmadan bir hatta iki basamak önde gider; dizi izlerken anladığınız için kendinizi B2 sanırsınız ama konuşmaya gelince B1'de takılırsınız. İkincisi, uzun süre kullanılmayan dil paslanır — lisede iyi olmak bugünkü seviyeniz hakkında pek bir şey söylemez.
Bu yüzden seviye, tahminle değil ölçümle belirlenmeli. Seviye tespit sınavı tam olarak bunun için var: dilbilgisi, kelime ve okuma becerinizi aynı anda ölçüp sizi doğru basamağa yerleştiriyor.
Peki bu sizin programınızı nasıl etkiliyor?
Bizde hazırlık sınıfının süresi doğrudan bu ölçüme bağlı. Sınav sonucunuza göre 3, 6 veya 9 aylık dönemlerden birine kaydınız yapılıyor. A1–A2 aralığındaki gruplarda dersin yarısı Türkçe destekli ilerlerken, B1 ve üzerinde eğitim tamamen İngilizce yürütülüyor. Hazırlığı başarıyla tamamladığınızda İngiltere ya da Fransa'daki mesleki programınıza geçiyorsunuz — ve orada eğitim dili %100 İngilizce.
Yani seviye testi bir eleme değil, bir yerleştirme aracı. Amacı sizi zorlamak değil, size gerçekten ihtiyacınız olan süreyi vermek. Testi almadan hangi dönemde başlayacağınızı kimse söyleyemez; testten sonra ise takviminiz aynı gün netleşir.